Onderzoeken & behandelingen

Transanale endoscopische microchirurgie

Wat is het?

Indien een (verdacht) letsel in de endeldarm mogelijk nog een goedaardige poliep betreft, kan geopteerd worden voor een lokale resectie (= verwijdering). In dit geval wordt het gezwel met een beperkte marge weggenomen doorheen de anus. In geval van kleinere letsels kan deze resectie onmiddellijk gebeuren tijdens de coloscopie, maar voor grotere letsels is soms een heelkundige ingreep via de anus vereist. Dit noemen we een transanale endoscopische microchirurgische resectie of TEM. Aan de hand van microscopisch onderzoek op deze brede biopsie kan dan met zekerheid de diagnose worden gesteld. Indien het achteraf toch blijkt te gaan om een goedaardige poliep is deze brede wegname meestal voldoende en is verder behandelen met bredere operatie, nabestraling of chemotherapie niet vereist.

Verloop

De transanale endoscopische microchirurgie of TEM is een operatie waarbij onder algemene verdoving een rigide werkkanaal via de anus in het rectum wordt gebracht. Via dit werkkanaal wordt de endeldarm met koolzuurgas opgeblazen. Onder duidelijk zicht van een via het werkkanaal ingebrachte 3D-camera, kan met fijne langwerpige instrumenten een brede wegname van het verdachte letsel worden verricht.

Met deze techniek is het mogelijk om ter hoogte van het gezwel de wand van het rectum over de volledige dikte weg te nemen. Dit maakt het voor de pathologen die het specimen microscopisch onderzoeken mogelijk om de dieptegroei in de wand achteraf perfect te beschrijven. Na de resectie (= verwijdering) kan het resterende defect in de wand van de endeldarm dichtgenaaid worden. Bij grotere wonden is dit technisch niet mogelijk en laten we het defect geleidelijk aan spontaan genezen. Om het zicht te verbeteren en de kans op post-operatieve infecties te verminderen wordt preoperatief meestal een lavement toegediend.

Mogelijke complicaties

Er kunnen enkele verwikkelingen of post-operatieve ongemakken na een TEM optreden:

Tijdelijke zwakte van de sluitspier

Doordat het rigide werkkanaal tijdens de hele duur van de procedure ter plaatse blijft, wordt de sluitspier langdurig opgerekt. Dit resulteert soms in een tijdelijke relatieve zwakte van de sluitspier na deingreep waardoor een zeldzame keer ongewild verlies van windjes kan optreden. Dit ongemak verdwijnt meestal zeer snel.

Anale zwelling

Sommige patiënten hebben om dezelfde reden na de ingreep een gevoel van zwelling aan de anus zoals bij aambeien. Deze stuwing verdwijnt eveneens spontaan.

Pijn

Hevige pijnklachten zijn er over het algemeen niet, tenzij de wegname diende te gebeuren ter hoogte van de onderste regionen van de endeldarm (het slijmvlies binnenin is op deze plaats veel gevoeliger).

Bloedverlies

Doordat bij deze ingreep een wonde wordt gemaakt ter hoogte van de binnenzijde van de darm, kan er een inwendige nabloeding optreden. Vooral wanneer het wonddefect werd open gelaten, is deze nabloeding wel mogelijk. Discreet bloedverlies tijdens de ontlasting treedt tijdens de eerste dagen regelmatig op en is ook geen reden tot onrust.

Infectie

Wanneer de wonde binnenin toch werd toegenaaid, kan er onder de wondnaad een infectie met ettervorming optreden. Meestal evacueert deze etter zich na enkele dagen spontaan via de anus, maar het abces kan in uitzonderlijke gevallen ook doorbreken naar de buikholte. In geval van koorts of buikpijn in de dagen na de ingreep neemt de patiënt dan ook best contact op voor verder onderzoek (zoals bloedonderzoek en CT-scan).

Resultaat

Het verdere beleid na een transanale wegname van een gezwel hangt vooral af van de bevindingen bij microscopisch onderzoek. Indien het letsel eerder geruststellend bleek en de wegname met voldoende marge kon worden verricht, volstaat deze operatie in de meeste gevallen. In dit geval volstaat het om de wonde endoscopisch op te volgen. Wanneer er toch een dieper groeiend kwaadaardige tumor wordt gediagnosticeerd of indien de resectie (= verwijdering) onvolledig bleek, zijn verdere stappen aangewezen. Al naargelang de situatie kan door het team van behandelende artsen geopteerd worden voor een aanvullende operatie (wegname rectum) en/of de bestraling van de endeldarm.

Centra & specialisaties

Algemene chirurgie

Laatste publicatiedatum: 08/11/2019
Verantwoordelijk auteur: Dr. Pletinckx Pieter