Wat is het?

Voor de behandeling van je ziekte is het noodzakelijk om de bloedbaan frequent aan te prikken of om langdurig een intraveneuze (via bloedvat) behandeling te geven. Een poortkatheter geeft een permanente toegang tot een bloedvat . Deze toegang kan gebruikt worden voor bloedafnames, inspuiten van contraststof, toedienen van intraveneuze voeding en toedienen van medicatie die prikkelend is voor de wand van het bloedvat zoals chemotherapie. De poortkatheter wordt ook geplaatst bij patiënten met moeilijk aanprikbare bloedvaten.

Het aanprikken van de poort gebeurt door een verpleegkundige met een speciale naald (Huberpuntnaald) die de poortkatheter niet beschadigt. Sommige patiënten ervaren dit als onaangenaam. Wie wenst kan één uur voor het aanprikken een licht verdovende zalf (Emla) ter hoogte van de poortkatheter aanbrengen zodat het aanprikken pijnloos kan verlopen.

Verloop ingreep

Voorbereiding

  • Je moet nuchter zijn voor de ingreep.
  • Je brengt de geneesheer op de hoogte van eventuele thuismedicatie (vb. bloedverdunners) of allergieën voor medicatie.

Plaatsing

De poortkatheter wordt volledig onderhuids geplaatst; ofwel ter hoogte van de borst (= klassieke poortkatheter A), ofwel aan de binnenzijde van de bovenarm (armpoort B).

Een klassieke poortkatheter wordt geplaatst onder algemene verdoving. Bij een armpoort is enkel lokale verdoving nodig. Dergelijke ingreep duurt ongeveer 30 tot 60 minuten. Daarna blijft er een welving van de huid zichtbaar ter hoogte van de poortkatheter, maar die is zo klein dat ze nauwelijks zichtbaar is als je kleding draagt. De ingreep veroorzaakt een fijn litteken van één à vier centimeter.

Nazorg

De eerste dagen na de plaatsing is pijn of een ongemakkelijk gevoel ter hoogte van de poortkatheter normaal. Je mag hiervoor een pijnstiller nemen op basis van paracetamol. (Neem geen pijnstiller op basis van acetylsalicylzuur zoalsAspirine, Aspegic, Perdolan Compositum,…)

Nazorg bij klassieke poortkatheter

Het verband moet 10 dagen ter plaatse blijven. Indien het vroeger los komt, moet het verband vervangen worden. Om infecties te voorkomen, is het belangrijk de wonde in deze periode droog te houden. Je mag dan niet douchen of de wonde nat maken door te baden.

Na 10 dagen mag het droog steriel verband verwijderd worden. Er is geen specifieke wondzorg nodig. De hechtingen verdwijnen vanzelf.

De eerste vier weken vermijd je best belasting van arm en schouder aan de kant van de poort.

Nazorg bij armpoort

Het aangebrachte drukverband rond de bovenarm mag na 24u verwijderd worden. Het droog steriel verband dat eronder zit moet om de 2 dagen vervangen worden om de wondheling op te volgen.

Na 10 dagen, als de wonde mooi afgesloten is, mag het droog steriel verband verwijderd worden. Er is geen specifieke wondzorg nodig. De hechtingen verdwijnen vanzelf.

De eerste vier weken vermijd je best belasting van arm en schouder aan de kant van de poort.

Verwijderen

De poortkatheter kan ter plaatse blijven voor de volledige duur van de behandeling en nog een tijd erna. Bij verwikkelingen zoals verstopping of infectie kan de katheter vroegtijdig worden verwijderd.

De poortkatheter wordt onder lokale verdoving verwijderd. Dit gebeurt steeds in overleg met je behandelende geneesheer.

Voordelen van een poortkatheter

  • Vlottere toediening behandeling door een gemakkelijke en snelle toegang. Eenvoudig aanprikken van het septum poort.
  • Een poortkatheter biedt de mogelijkheid om grote hoeveelheden medicatie toe te dienen.
  • De kleinere bloedvaten in de voorarm blijven gespaard.
  • Baden en douchen is mogelijk.
  • Er is minder kans op infecties dan uitwendige katheters.
  • Een poortkatheter laat een bloedafname toe.
  • Een poortkatheter is vervaardigd uit hoogwaardig materiaal met een lange levensduur.

Aandachtspunten bij een poortkatheter

  • Je poortkatheter kan verstopt raken.

Als het spoelen van de katheter moeilijk of onmogelijk is, kan de (thuis)verpleegkundige of huisarts in eerste instantie de naald herprikken en, indien mogelijk en zonder extra druk uit te oefenen, de katheter spoelen met fysiologische zoutoplossing 0,9%.

Als dit zonder resultaat blijft, contacteer het katheterteam.

  • Risico op infectie.

Indien je lokaal pijn, roodheid of zwelling waarneemt, dien je onmiddellijk contact op te nemen met je geneesheer of contactpersoon in het ziekenhuis. Ook vocht of etter ter hoogte van de wonde moet onmiddellijk gemeld te worden.

  • Risico op trombose.

Een dikke of zwaar aanvoelende arm kan het gevolg zijn van een trombose van een bloedvat in de arm. Als dit voorvalt, moet je onmiddellijk contact op te nemen met je geneesheer of contactpersoon in het ziekenhuis.

Praktische informatie

  • Aangezien de poortkatheter uit kunststof is vervaardigd, zal het geen signaal geven bij veiligheidscontroles op de luchthaven en dergelijke. Wij raden je wel aan om steeds je implantatiekaartje op zak te hebben.
  • De eerste dagen na de plaatsing moet je het wat rustig aan doen. Eenmaal de wonde genezen is, mag je jouw normale activiteiten zoals baden, lopen,… hervatten. De eerste vier weken vermijd je best belasting van arm en schouder aan de kant van de poort.
  • De terugbetaling hangt af van de verzekeringsmaatschappij. In België is er steeds terugbetaling voorzien door het ziekenfonds.
  • De poortkatheter is veilig voor onderzoeken via Computertomografie (CT) en Magnetic resonance imaging (MRI) en de hierbij ingebrachte vloeistoffen.
  • Het dragen van een autogordel blijft verplicht, ook bij een poortkatheter t.h.v. de borst.

Brochure

Centra & specialisaties

Laatste publicatiedatum: 16/12/2019